Het mediagebruik van kinderen in tijden van schermovervloed

De jaren 20 van de vorige eeuw werden gekenmerkt door de intrede van televisie en het televisiescherm in de huiskamer. Aanvankelijk werd er met grote verwondering naar dit technologisch hoogstandje gekeken, maar een eeuw later zitten we niet verlegen om een scherm meer of minder. Zelfs het jongste kind heeft tegenwoordig schermen in allerlei vormen en maten. Maar wat doet al die technologie met kinderen? En hoe ga je hier als ouder mee om? Moeten we ons zorgen maken? Of moeten we de toekomst net zijn beloop laten?

Elke 2 jaar bieden de cijfers van MediaNest ons een inkijk in het mediagebruik en de mediaopvoeding van kinderen in Vlaanderen. Deze maand verscheen de derde editie van het onderzoek en daar zaten enkele interessante bevindingen in.

GROEIEND WANTROUWEN TEGENOVER DE SMARTPHONE

Een van de opvallendste bevindingen is dat ouders meer en meer stilstaan bij de toestellen en apps die hun kinderen gebruiken. Een hele generatie jonge ouders is zelf opgegroeid met smartphones en sociale media en is zich dus terdege bewust van de potentiële gevaren. 45% van de ouders met kinderen tussen de 5 en de 8 jaar maakt zich zorgen over het effect van reclame op hun kind. Het smartphonegebruik van deze leeftijdscategorie neemt dan ook sterk af ten opzichte van vorige jaren; dit ten voordele van de televisie – een medium dat het voor ouders makkelijker maakt om het kijkgedrag van hun kinderen in de gaten te houden. Zo hebben ze vaak zelf de afstandsbediening in handen of zijn ze in dezelfde ruimte wanneer de televisie aan staat.

HET TV-SCHERM ALS CENTRUM VAN HET GEZINSLEVEN

Ondanks het feit dat de televisie het oudste scherm is, blijft het een stevige koploper in het mediagebruik van kinderen. Bovendien stijgt het aantal uur dat kinderen voor het tv-scherm doorbrengen ook jaar na jaar weer. Wordt er dan zoveel meer tv gekeken dan vroeger? Welnee. Het stijgende succes van het tv-scherm komt onder andere door zijn multifunctionaliteit. Je kunt er niet alleen je favoriete soap op kijken, maar je televisiescherm geeft je ook toegang tot een veelheid aan games en apps. Je kan er je spelconsole op aansluiten, of YouTube-filmpjes rechtstreeks naar je tv-scherm streamen in plaats van ze op je kleine smartphone- of tabletscherm te moeten bekijken.

SESAM OPEN UW DIGITALE DEUREN

Naarmate kinderen ouder worden, stijgt het aantal schermen. Tot 8 jaar hebben de meesten enkel een tv en een tablet. Tussen de 9 en de 12 jaar stijgt het aantal schermen naar gemiddeld 4,9. Dit is de leeftijd waarop de digitale deuren opengaan: kinderen zetten hun eerste stappen op sociale media en zijn volop op zoek naar wat ze leuk vinden. Daar hoort vaak een diverse verzameling technologische gadgets bij zoals de smartwatch, VR-bril en slim speelgoed. Ouders zien dat in een sneltempo gebeuren en kunnen zelf niet altijd even goed meer volgen. Het zijn dan ook de ouders met kinderen uit deze leeftijdscategorie die zich het meeste zorgen maken over het mediagebruik van hun kroost. Eenmaal de kinderen de kaap van 12 jaar over zijn, daalt het aantal schermen weer en komt er een monopolie van de smartphone en computer, gevolgd door de televisie.

VASTE WAARDEN IN HET APP GEBRUIK

We zien dus dat het gebruik van een smartphone stijgt vanaf 9 jaar en tegelijkertijd stijgt ook het gebruik van sociale media. Zo heeft slechts 1% van de 5- tot 8-jarigen een eigen account, terwijl dat cijfer stijgt tot 30% bij de 9- tot 12-jarigen en tot 90% bij de 13- tot 18-jarigen. Maar wat zijn nu de populairste socialemediaplatformen? En welke andere apps zijn er nog in trek bij de volgende generatie? Over alle leeftijden heen is de Ketnet-app het populairste platform (38%). Daarna volgen WhatsApp (37%) en TikTok (25%). De top 5 wordt afgesloten door Snapchat (25%) en Instagram (21%). Daarnaast wordt er op de smartphone, net als via de tablet, het tv-scherm en de computer, ook erg veel gestreamd. De overduidelijke koplopers zijn YouTube (66%) en Netflix (58%), gevolgd door Spotify (38%), Disney+ (33%) en YouTube Kids (32%).

Uit het vorige MediaNest-onderzoek bleek al dat ouders zich steeds vaker zorgen maken over het mediagebruik van hun kinderen en die bezorgdheid blijft dus stijgen. De ouders die nu jonge kinderen hebben, zijn zelf opgegroeid in een wereld die nog op zoek was naar de beste manier om door de onlinewereld te navigeren. Ze zijn zich dus acuut bewust van de gevaren van het internet en willen hun kinderen hiervoor behoeden. Het MediaNest-onderzoek geeft daarom ook allerlei tips en tricks voor ouders om deze snel veranderende, soms gevaarlijke online wereld te navigeren. De tips zijn terug te vinden op www.medianest.be.